Tiến sĩ Điệp trình bày dữ liệu mới nhất của Avac về vắc-xin phòng dịch tả lợn châu Phi (ASF), bao gồm cả tuyên bố về khả năng bảo vệ ở lợn nái và chống lại các chủng tái tổ hợp G1-G2. Ông lưu ý rằng khả năng bảo vệ chéo có thể khác nhau tùy thuộc vào áp lực lây nhiễm và mức độ phơi nhiễm virus trong thực địa.
Avac cho biết vaccine dịch tả heo châu Phi (ASF) của họ có thể bảo vệ đàn heo không chỉ trước chủng G2 – chủng đã chiếm ưu thế trong các ổ dịch tại Việt Nam từ năm 2019 – mà còn trước biến thể tái tổ hợp G1-2 mới xuất hiện. Công ty cũng cho biết vaccine có thể được sử dụng cho đàn heo nái, với điều kiện được tiêm vào những giai đoạn thích hợp trước khi phối giống.
Đối với một ngành vẫn đang tìm kiếm những giải pháp hiệu quả để kiểm soát ASF, những tuyên bố như vậy tự nhiên thu hút sự chú ý. Tuy nhiên, như nhiều người chăn nuôi đều hiểu, hiệu quả của bất kỳ vaccine nào cuối cùng vẫn phụ thuộc vào cách nó được áp dụng trong điều kiện trại thực tế.
Để hiểu rõ hơn cách vaccine đang được sử dụng trong thực tế, PigTalks trao đổi thêm với ông Nguyễn Văn Điệp, CEO của Avac, đồng thời ghi nhận kinh nghiệm từ một số trang trại đã áp dụng vaccine trong vài năm qua. Những chia sẻ này giúp cung cấp thêm góc nhìn về cách việc tiêm phòng đang được vận hành trong điều kiện trại.
Tiêm vaccine cho heo nái cần chú ý thời điểm
Theo Avac, bản thân công thức vaccine không thay đổi, nhưng việc sử dụng trong đàn nái cần chú ý nhiều hơn đến thời điểm tiêm.
Công ty khuyến cáo nên tiêm vaccine cho heo nái trước khi phối giống, khi heo chưa mang thai.
“Không nên tiêm vào giai đoạn cuối thai kỳ, vì virus vaccine có thể đi qua nhau thai và ảnh hưởng đến sự phát triển của heo con,” ông Điệp giải thích.
Đối với heo hậu bị hoặc nái mới đưa vào đàn sinh sản, Avac khuyến nghị lịch tiêm hai mũi cách nhau bốn tuần, sau đó mới tiến hành phối giống. Ở các chu kỳ tiếp theo, có thể chỉ cần tiêm nhắc lại một mũi trước khi phối giống.
Ông Điệp cho biết một số trại chăn nuôi quy mô lớn tại Việt Nam cũng đang áp dụng lịch tiêm tương tự cho heo thịt, thường tiêm mũi đầu lúc bốn tuần tuổi và tiêm nhắc lại khi heo được tám tuần tuổi.
Kinh nghiệm từ trại: những điều rút ra sau khi tiêm vaccine
Đối với nhiều trang trại đã đối mặt với ASF trong nhiều năm, việc tiêm vaccine dần trở thành một phần trong quản lý đàn, nhưng không phải không có những điều chỉnh trong quá trình áp dụng.
Anh Vũ, một chủ trại tại Cần Thơ (Sóc Trăng cũ), cho biết trại của anh nhiều lần bị ASF tấn công sau đợt bùng phát đầu tiên năm 2019. Khi đó trại có khoảng 100 heo nái và 600 heo thịt. Sau nhiều đợt dịch, đến năm 2022 đàn chỉ còn khoảng 20 nái và khoảng 100 heo thịt.
Trong bối cảnh thiệt hại ngày càng lớn, trại bắt đầu sử dụng vaccine ASF.
Tuy nhiên, những lần thử nghiệm đầu tiên cũng bộc lộ một số vấn đề.
“Khi chúng tôi tiêm vaccine cho heo nái đang mang thai, chúng tôi thấy xảy ra hiện tượng sảy thai và sinh non,” Vũ cho biết. “Sau kinh nghiệm đó, chúng tôi phải điều chỉnh lại cách làm.”
Hiện nay, trại tiêm vaccine cho heo nái khoảng 20 ngày trước khi phối giống và tránh tiêm trong thời gian mang thai. Heo hậu bị và nái nuôi con chỉ được tiêm khi tình trạng sức khỏe của đàn ổn định.
Vu cũng nhấn mạnh rằng vaccine không phải là yếu tố duy nhất quyết định kết quả.
“Khi tiêm vaccine, chúng tôi cũng phải điều trị các bệnh kế phát và cải thiện dinh dưỡng để ổn định sức khỏe đàn. Nếu chỉ tiêm vaccine mà không quản lý tình trạng đàn thì kết quả sẽ khác.”
Đến nay, quy mô đàn của trại đã dần phục hồi lên khoảng 150 nái và 1000 heo thịt.
Theo dõi sức khỏe đàn sau tiêm
Ông Nguyễn Kim Đoán, phó Chủ tịch Hiệp Hội chăn nuôi Đồng Nai, là một người cũng có kinh nghiệm sử dụng vaccine ASF trong vài năm qua. Ông cho rằng việc tiêm phòng đã trở thành một bước cần thiết trong quá trình khôi phục sản xuất.
“Không có vaccine thì rất khó để tái đàn,” ông nói.
Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng việc chuẩn bị sức khỏe đàn trước khi tiêm vaccine là điều quan trọng.
Những con heo yếu cần được loại khỏi nhóm tiêm. Trước đó, đàn heo cũng cần được tiêm phòng các bệnh khác như PRRS, APP và Glässer để tránh việc hệ miễn dịch phải đối mặt với nhiều tác nhân cùng lúc.
Sau khi tiêm vaccine, người chăn nuôi cũng nên theo dõi đàn heo trong khoảng 10–19 ngày. Nếu heo xuất hiện sốt hoặc các triệu chứng hô hấp trong giai đoạn này, có thể cần các biện pháp hỗ trợ để giúp đàn hồi phục.
“Tình trạng sức khỏe tổng thể của cả đàn mới là điều quan trọng,” ông Đoán nói. “Cần phải theo dõi sát sao và hỗ trợ kịp thời, nhất là trong lúc tiêm vaccine. Không thể giả định rằng mọi con heo đều sẽ tự vượt qua giai đoạn đó.”
Vaccine có thể hỗ trợ, nhưng quản lý trại vẫn là yếu tố quyết định
Đối với một ngành vẫn đang tìm cách đối phó với ASF, vaccine tự nhiên thu hút nhiều sự quan tâm. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ các trang trại cho thấy việc tiêm phòng hiếm khi là một giải pháp đơn giản trong giai đoạn đầu.
Cả anh Vũ và ông Đoán đều cho rằng vaccine có thể mang lại sự bảo vệ nhất định, dù những lần thử nghiệm ban đầu không phải không có khó khăn. Việc tiêm vaccine cho nái mang thai từng dẫn đến sảy thai tại một số trại, buộc người chăn nuôi phải điều chỉnh lại thời điểm tiêm.
Theo thời gian, các trại đã dần điều chỉnh cách tiếp cận. Việc tiêm phòng được kết hợp với theo dõi sức khỏe đàn chặt chẽ hơn, cải thiện dinh dưỡng và kiểm soát tốt hơn các bệnh kế phát.
Những kinh nghiệm này cho thấy, trong điều kiện trại, hiệu quả của vaccine không chỉ nằm ở bản thân sản phẩm mà còn phụ thuộc vào cách nó được tích hợp vào toàn bộ quá trình quản lý sức khỏe đàn.
By Ha Thu – PigTalks
pigtalks.asia 
Leave a comment