Thị trường đậu nành toàn cầu đang chứng kiến một hiện tượng bất thường vì thời điểm thu hoạch đậu nành tại Mỹ đang đến gần mà hiện tại Mỹ vẫn chưa chốt được đơn hàng sang Trung Quốc. Mặc dù chưa rõ điều gì đang diễn ra trong các cuộc đàm phán thương mại, nhưng có vẻ như Mỹ và Trung Quốc sẽ không sớm đạt được thỏa thuận về loại hàng hoá này.
Mỹ từng là nhà cung cấp đậu nành lớn nhất của Trung Quốc – một nguyên liệu đầu vào quan trọng cho ngành thức ăn chăn nuôi của nước này – nhưng Bắc Kinh đã thực hiện các bước để giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Mỹ khi căng thẳng giữa hai cường quốc gia tăng trong những năm gần đây.
Nguồn cung thay thế
Có một số lý do tại sao Trung Quốc có thể xoay xở mà không cần đậu nành Mỹ trong năm nay.
Thứ nhất, Trung Quốc dự kiến sẽ có một vụ mùa đậu nành kỷ lục trong năm nay vì điều kiện thời tiết thuận lợi. Giá đậu nành trồng tại Trung Quốc vào giữa tháng 9 đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 4.
Thứ hai, Trung Quốc đang tăng nhập khẩu đậu nành từ Nam Mỹ.
Theo South China Morning Post, các công ty Trung Quốc đã mua lượng lớn từ Brazil và các nhà sản xuất Nam Mỹ khác để chuẩn bị cho cuộc chiến thương mại kéo dài giữa Bắc Kinh và Washington.
Darin Friedrichs, người điều hành Sitonia Consulting, công ty nghiên cứu nông nghiệp Trung Quốc, cho biết: “Trung Quốc có thể xoay xở mà không cần đậu nành Mỹ vào mùa thu này. Nhưng nếu Brazil gặp thời tiết xấu vào năm tới gây thiệt hại cho mùa màng, Trung Quốc có thể sẽ gặp khó khăn về nguồn cung.”
Thế nhưng, chính phủ Trung Quốc cũng biết điều này, và có sự chuẩn bị riêng. Trong bài đăng ngày 23/9, Reuters trích dẫn nguồn tin từ ba thương nhân cho biết các công ty Trung Quốc đã đặt mua ít nhất 10-15 lô đậu nành từ Argentina sau khi chính phủ Buenos Aires bãi bỏ thuế xuất khẩu đối với loại hàng hoá này. Quyết định này gia tăng thêm áp lực về giá và đầu ra cho nông dân Mỹ.
Trước đó, Reuters đưa tin Trung Quốc đã gần hoàn tất việc mua đậu nành cho lô hàng tháng 10 và đã đặt mua khoảng 15% nhu cầu tháng 11, tất cả đều từ Nam Mỹ. Các thương nhân cho biết vào thời điểm đó những năm trước, Trung Quốc đã mua 12-13 triệu tấn từ Mỹ cho lô hàng tháng 9-11.
Trong tháng 8, Trung Quốc đã nhập khẩu kỷ lục 12,3 triệu tấn đậu nành, tăng 5,3% so với tháng 7 và tăng 1,1% so với năm ngoái. Lượng đậu nành nhập khẩu hàng tháng từ tháng 5 đến tháng 8 cũng đã lập kỷ lục mới trong những tháng đó. Tính đến hết năm nay, Trung Quốc sẽ nhập khẩu tổng cộng 96,5 triệu tấn, tăng 3,4% so với năm ngoái.
Lượng nhập khẩu cao này có nghĩa là Trung Quốc có thể không cần phải mua nhiều đậu nành từ Mỹ, ngay cả khi đạt được thỏa thuận.
Bối cảnh giá lương thực, thực phẩm trong nước
Giá lương thực thường là mối lo ngại lớn đối với chính phủ Trung Quốc. Tuy nhiên, chỉ số giá tiêu dùng trong tháng 8 đã giảm 0,4% so với năm ngoái. Giá lương thực thấp hơn, giảm 2,5%, đã góp phần vào sự sụt giảm này.
Còn ngành sản xuất thịt thì sao? Đặc biệt là thịt heo. Hiện tại giá thịt heo đang ở mức thấp nhất trong năm, giảm 30% so với năm ngoái. Để hỗ trợ tăng giá, chính phủ đang mua thêm thịt heo và sẽ họp với các công ty chăn nuôi lớn tại Bắc Kinh vào tuần tới để thảo luận về việc giảm sản lượng và cắt giảm số lượng heo.
Ngành trứng lại đang đối mặt với tình trạng cung vượt cầu, dẫn đến giá giảm 23% so với năm ngoái. Giá sữa cũng giảm 5%.
Trong tháng 8, giá gia cầm đã tăng. Tuy nhiên, các công ty gà lớn như Wens vẫn báo cáo rằng giá của họ đã giảm 8% so với năm ngoái.
Các động thái thương mại khác
Trung Quốc đang phải đối mặt với các vấn đề thương mại khác. Họ đã áp thuế bổ sung đối với cải dầu Canada, khiến loại hàng hoá này trở nên đắt đỏ hơn và khan hiếm hơn, mặc dù cải dầu là một nguồn protein quan trọng trong thức ăn chăn nuôi. Ngoài ra, Trung Quốc cũng đã áp thuế đối với thịt heo và các sản phẩm phụ phẩm thịt heo từ EU.
Động thái áp thuế đối với hai nguồn protein nhập khẩu chính ngay trước thời điểm xuất khẩu đậu nành thông thường của Mỹ chứng tỏ Trung Quốc dường như không quá lo lắng về nguồn cung ngay cả khi không nhập được đậu nành từ Mỹ. Chính phủ Trung Quốc dường như cảm thấy an toàn khi duy trì mức thuế hiện tại đối với đậu nành Mỹ và các nhà nhập khẩu đang mong đợi sẽ tiếp tục mua đậu nành từ Nam Mỹ, mặc dù với mức giá cao hơn.
Theo Sitonia Consulting, China Morning Post, và Reuters
Hà Thu biên soạn
pigtalks.asia 
Leave a comment