Nuôi heo nhân đạo – Mavin chọn hướng đi riêng tăng giá trị thương hiệu 

Mavin nâng cao giá trị thương hiệu bằng cách mở rộng không gian sống cho heo nái, thúc đẩy phúc lợi trong hoạt động chăn nuôi heo.

Ngành heo Vietnam ngày càng trở thành chiến trường khốc liệt của các công ty lớn, mỗi bên đều tìm những lợi thế để chuyên môn hoá các thực hành sản xuất và khẳng định dấu ấn tên tuổi. Trong khi nhiều công ty tăng trưởng bằng cách tăng tối đa lượng đầu heo, thì có công ty chú trọng tối đa hoá giá trị của từng con heo đang có. 

Tập đoàn Mavin (Mavin), là một trong những công ty chăn nuôi lớn tại Vietnam với vốn đầu tư từ Úc, trong những năm trở lại đây chọn theo đuổi các giá trị bền vững, một con đường mà ít chưa có nhiều công ty đi theo vì chi phí đầu tư lớn và áp lực thực hiện chuyển đổi từ mô hình cũ sang mô hình mới. Nhưng vì sao họ lại chọn con đường này, và động lực để duy trì tăng trưởng trong chặng đường này nằm ở đâu? 

Nuôi heo nhân đạo hơn 

Năm 2022, Mavin đã nhận được khoản vay 52 triệu đô la Mỹ từ Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) và Quỹ Châu Á Mới Nổi của IFC. Khoản tài trợ này nhằm mục đích giúp Mavin tăng đàn heo hiện có, đồng thời cải thiện các tiêu chuẩn phúc lợi động vật trong chăn nuôi heo theo các hướng dẫn về phúc lợi động vật của châu Âu.

Với sự ủng hộ của IFC, công ty đã tìm hiểu về mô hình nuôi nái nhóm với mong muốn lựa chọn một mô hình tiên tiến và phù hợp nhất với điều kiện tại Việt Nam. Ông David John Whitehead nói với Pigtalks: “Chiến lược chăn nuôi nhân đạo là một tiêu chí quan trọng để chuẩn bị năng lực xuất khẩu của chúng tôi sang các thị trường đòi hỏi tiêu chuẩn cao trong tương lai.”

Sau thời gian nghiên cứu về mô hình và lựa chọn công nghệ phù hợp, công ty đã xây dựng thí điểm trại nái nuôi nhóm, tích hợp hệ thống cho ăn tự động. Mô hình thí điểm này kỳ vọng có thể giúp giảm stress, giảm hao phí, và cải thiện năng suất heo nái. “Chúng tôi sẽ theo dõi tính hiệu quả để đưa ra những cải tiến, thay đổi phù hợp đảm bảo có thể mở rộng quy mô áp dụng trong tương lai,” ông David nói. 

Mô hình trại heo phúc lợi – nuôi nái nhóm 

Ở Việt Nam, việc sử dụng lồng nhốt (cũi) trong suốt thai kỳ khá phổ biến. Cũi là những lồng kim loại hẹp đến mức heo nái không thể xoay người, hạn chế chuyển động trong suốt 114 ngày mang thai. Kiểu nhốt này hạn chế nghiêm trọng khả năng thể hiện hành vi tự nhiên của heo nái và gây ra căng thẳng đáng kể về thể chất và tâm lý. Đây là yếu tố quan trọng nhất mà Mavin thực hiện chuyển đổi trong mô hình nuôi heo nhân đạo của họ. 

Hiện công ty đang thí điểm mô hình nuôi nái nhóm tại một trại quy mô 500 nái tại Hưng Yên. Tại trại này, mỗi nhóm được giữ ở mức trung bình 24 nái, đảm bảo mật độ 1,69 m²/con – mật độ tối ưu để heo di chuyển tự do mà vẫn dễ kiểm soát. Nái nhóm được áp dụng cho giai đoạn nái mang thai. Với nái nuôi con, Mavin đang nghiên cứu triển khai chuồng đẻ tự do. 

Mô hình này đã tính toán tới rủi ro sảy thai và heo mẹ đè chết con khi bỏ nuôi lồng nhốt. Giải pháp cho vấn đề này là thiết kế lại chuồng trại, lắp đặt hệ thống giám sát liên tục và cảnh báo tự động. Hiện nay rủi ro này đang được Mavin giữ ở mức thấp tương đương tiêu chuẩn của các trại quốc tế.

Ngoài ra, mô hình còn sử dụng hệ thống Gestal cho phép mỗi nái được cấp thức ăn theo nhu cầu riêng, giảm lãng phí 5–7%, giúp cải thiện thể trạng nái và giảm biến động năng suất.

Từng con heo nái được đeo thẻ tai để nhận dạng. Điều này giúp theo dõi từng con dễ dàng hơn, giám sát lịch sử ăn uống và sức khỏe của chúng, phát hiện sớm mọi bất thường và điều chỉnh kế hoạch nhân giống và chăm sóc một cách hiệu quả.

Mô hình sẽ còn tối ưu hoá 

Mavin triển khai nuôi nái nhóm từ đầu tháng 5, 2025. Công ty chia sẻ rằng đây là một mô hình mới nên vẫn còn nhiều thách thức. 

Thứ nhất, nuôi nái nhóm cần có chi phí đầu tư lớn (cho thẻ tai và hệ thống cho ăn tự động Gestal nhập khẩu từ Canada). Thứ hai, việc tạo không gian nhiều hơn cho nái yêu cầu diện tích chăn nuôi lớn hơn so với mô hình truyền thống, công ty phải dành quỹ đất lớn hơn cho dự án này. 

Và thách thức lớn nhất là đầu tư để đào tạo nhân sự, thay đổi quy trình theo mô hình mới và đảm bảo an toàn sinh học trong không gian nuôi mở.

“Giá thành có thể tăng lên do chi phí đầu tư ban đầu nhiều hơn, tuy nhiên về mặt chất lượng chúng tôi kỳ vọng sẽ có sự cải thiện,” ông David nói, và tiết lộ thêm công ty sẽ tăng đàn khi đã đảm bảo các yếu tố của mô hình được vận hành suôn sẻ.

Chinh phục thị trường 

Dù có những thách thức nhưng đó là chuyện bình thường mà một người đi tiên phong phải đối mặt. Mavin chấp nhận, “Đây là bước chuẩn bị ban đầu để giúp chúng tôi sẵn sàng chinh phục các thị trường khó tính trong tương lai,” ông David nói. 

Lợi thế cạnh tranh mà công ty muốn chú trọng nằm ở việc xây dựng một giá trị thương hiệu thịt heo chất lượng cao và đậm tính nhân văn. “Đó là sự cam kết của chúng tôi. Chúng tôi quyết tâm đầu tư cho các mô hình phát triển bền vững và trách nhiệm.”

“Chúng tôi cho rằng trong các năm gần đây, nhận thức của người tiêu dùng trong nước đang tăng theo hướng quan tâm hơn tới thực phẩm sạch, có nguồn gốc và được sản xuất có trách nhiệm. Đó cũng là một động lực quan trọng để chúng tôi đầu tư mạnh mẽ cho các mô hình chăn nuôi nhân đạo – một khái niệm đã bắt đầu được chú ý và quan tâm,” ông David Whitehead nói.

Bức tranh rộng hơn

Để củng cố giá trị thương hiệu của mình, Mavin hướng đến việc tạo hệ sinh thái chăn nuôi heo nhân đạo, bằng cách mở rộng triển khai mô hình ra nhiều trại nội bộ hơn và cho các trại liên kết. 

“Chúng tôi sẽ từng bước đánh giá hiệu quả, điều chỉnh để mở rộng phạm vi áp dụng tại các trang trại công nghệ cao của Mavin. Việc chuyển đổi hoàn toàn là có thể nếu mô hình chứng minh được hiệu quả và được người tiêu dùng tiếp nhận, đánh giá cao,” ông David nói, đổng thời khẳng định Mavin sẵn sàng chia sẻ quy trình, đào tạo kỹ thuật, hỗ trợ công nghệ và tiêu chuẩn để các farm liên kết cùng áp dụng mô hình nhân đạo, hướng tới chuỗi giá trị bền vững.

Để hiểu rõ hơn về các khái niệm chăn nuôi nhân đạo, hãy xem bài viết này. Đây là bài phỏng vấn với tổ chức Humane World for Animals do Pigtalks thực hiện https://pigtalks.asia/2025/09/13/chuyen-doi-sang-mo-hinh-nuoi-nai-nhom-de-cai-thien-phuc-loi-trong-chan-nuoi-lon-o-chau-a/

Nếu bạn đang là có dự định triển khai mô hình nái nhóm tại trại của mình, hãy xem bài viết này. Đây là bài dịch phần trình bày của Tiến sĩ Jenifer Brown về các vấn đề về sức khoẻ của heo nái khi nuôi theo nhóm và các giải pháp: https://pigtalks.asia/2025/08/21/nuoi-nai-nhom-hieu-heo-de-tang-hieu-qua-mo-hinh/