Giá đậu nành Mỹ đã tăng vọt lên mức cao nhất trong hai tuần sau khi Tổng thống Donald Trump kêu gọi Trung Quốc tăng gấp bốn lần lượng mua trước thời hạn đình chiến thuế quan. Trước đó, các nhà phân tích đều không tin là thoả thuận này có thể xảy ra.
Trung Quốc đã chần chừ mãi chưa đặt mua đậu nành từ vụ thu hoạch sắp tới của Mỹ vì căng thẳng thương mại với Washington. Sự chậm trễ bất thường này đã làm dấy lên lo ngại trong giới nông dân và thương nhân Mỹ khi mùa xuất khẩu đang đến gần. Trong khi đó Trung Quốc lại là nước nhập khẩu đậu nành lớn nhất thế giới, cũng đồng thời là đối tác mua lớn nhất của Mỹ.
“Chúng tôi sẽ triển khai nhanh chóng nguồn cung. Cảm ơn Tổng thống Xi”, ông Trump nói trong một bài đăng trên mạng xã hội vào đêm Chủ nhật.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết thỏa thuận đình chiến thuế quan giữa Bắc Kinh và Washington sẽ hết hạn vào thứ Ba, nhưng ông Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp gia hạn thời hạn áp thuế thêm 90 ngày.
Hợp đồng đậu nành giao dịch sôi động nhất trên Sàn giao dịch Chicago đã tăng 2,4% lên 10,11-1/4 đô la một giạ.
Năm ngoái, Trung Quốc đã nhập khẩu khoảng 105 triệu tấn đậu nành, gần ¼ trong số đó là mua từ Mỹ, phần lớn còn lại là từ Brazil. Sau khi nhập khẩu kỷ lục vào đầu năm nay, các thương nhân cho biết tình trạng dư thừa bột đậu nành ở Trung Quốc có thể sẽ làm giảm nhu cầu đậu nành của nước này. Do đó, rất khó có khả năng Trung Quốc sẽ mua tiếp một khối lượng đậu nành lớn từ Hoa Kỳ. Hiện Mỹ vẫn chưa đưa ra bất cam kết nào về việc mua thêm đậu nành như một điều kiện để gia hạn thỏa thuận ngừng đối đầu hay không, vì Trump đang tìm cách giảm thặng dư thương mại của Trung Quốc với Hoa Kỳ.
Giá bột đậu nành của Trung Quốc giảm 0,65% xuống còn 3.068 nhân dân tệ/tấn do kỳ vọng nhập khẩu từ Hoa Kỳ có thể làm tăng nguồn cung.
Hoa Kỳ đang phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ Brazil để bán cho Trung Quốc. Gary Vetter, một người trồng trọt và chăn nuôi gia súc ở Westside, Iowa, cho biết doanh số bán hàng của Hoa Kỳ sẽ bị ảnh hưởng nếu Trung Quốc tiếp tục áp thuế đối với đậu nành Mỹ.
Nông dân Hoa Kỳ phần lớn ủng hộ Trump trong các chiến dịch tranh cử tổng thống và cho biết họ đánh giá cao bài đăng trên mạng xã hội của ông, ngay cả khi nó không làm tăng doanh số xuất khẩu ngay lập tức.
Bộ Thương mại Trung Quốc đã không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận của Reuters.
Bối cảnh giao dịch đậu nành của Trung Quốc
Trong nhiệm kỳ đầu của chính quyền Trump, một cuộc chiến thương mại với Trung Quốc đã gây thiệt hại cho người trồng đậu nành Hoa Kỳ khi Trung Quốc chuyển hướng mua hàng sang Brazil. Trong những năm sau đó, Trung Quốc đã tìm cách tăng cường nhập khẩu nông sản từ Nam Mỹ và đang phát triển một cảng ở Chancay, Peru.
Theo thỏa thuận thương mại Giai đoạn Một mà Trung Quốc đã ký kết để chấm dứt chiến tranh thương mại, Bắc Kinh đã đồng ý tăng cường mua các sản phẩm nông nghiệp của Hoa Kỳ, bao gồm cả đậu nành. Tuy nhiên, Bắc Kinh đã không đạt được mục tiêu đó.
“Họ chắc chắn không có đủ khả năng để mua nhiều lần lượng đậu nành nhập khẩu từ Hoa Kỳ”, công ty tài chính Marex cho biết.
Trung Quốc bắt đầu nhập khẩu đậu nành Hoa Kỳ vào năm 1995, và quốc gia này thường bắt đầu đặt mua sau thu hoạch sớm hơn nhiều trong năm. Năm nay là năm dài nhất mà Trung Quốc không đặt mua đậu nành từ vụ thu hoạch mùa thu kể từ ít nhất năm 2005, theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ và các cuộc phỏng vấn với các nhà xuất khẩu.
“Đã có khá nhiều tín hiệu cho thấy Trung Quốc sẵn sàng ngưng mua hoàn toàn đậu nành Mỹ trong năm nay”, Even Rogers Pay, một nhà phân tích nông nghiệp tại Trivium China, cho biết.
Trước đó, Reuters đưa tin các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi Trung Quốc đã mua ba lô khô dầu nành Argentina với mục tiêu đảm bảo nguồn cung giá rẻ hơn từ Nam Mỹ.
Ngành công nghiệp đậu nành Hoa Kỳ đã và đang tìm kiếm những người mua thay thế, nhưng không quốc gia nào sánh được với quy mô của Trung Quốc. Năm ngoái, Trung Quốc đã nhập khẩu 22,13 triệu tấn đậu nành từ Hoa Kỳ và 74,65 triệu tấn từ Brazil, theo dữ liệu của Trung Quốc.
“Tất cả chúng tôi đều đang nỗ lực đa dạng hóa thị trường, tránh phụ thuộc vào Trung Quốc, nhưng Trung Quốc cực kỳ quan trọng đối với chúng tôi”, Jim Sutter, Giám đốc điều hành của Hội đồng Xuất khẩu Đậu nành Hoa Kỳ, cho biết. “Vì vậy, chúng tôi đã khuyến khích chính phủ Hoa Kỳ hợp tác với Trung Quốc để cố gắng đạt được một thỏa thuận khác.”
Nguồn: Reuters ngày 12 tháng 8, 2025.

Leave a comment